Türkiye'de İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği

Bir LPG dağıtım şirketi ile bayilik sözleşmesi yapılmadan LPG ikmal istasyonu kurulmamalı ve işletilmemelidir. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939/1.21)

LPG İkmal istasyonunda bulunan bir LPG tankının, en yakın diğer bir LPG tankına, bina veya bina gruplarına, komşu arsa sınırına, ana trafik yollarına kara yolarına veya demir yollarına olan emniyetli mesafeleri, ....... metre olacaktır. (Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde:130-Çizelge V, TSE 11939 Çizelge I)

LPG İkmal istasyonları projesine uygun olarak tesis edilecek. Tesisat projesi, elektrik projesi ve vaziyet planının tasdikli bir sureti işyerinde bulundurulacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 1.10)

LPG dolum tesislerinde, tehlikeli bölge sınırları içerisinden, çıplak enerji nakil hattı geçmeyecektir. Yer üstü LPG tanklarının hiç bir parçası anma gerilimi 0,6-10,5 KV arasında olan enerjiden (elektrikten) hatların dikey doğrultusunda, her yönde 2 metre, 10,5 KV'dan sonra 7,5 metre uzak olacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.2.11)

İşyerindeki aydınlatma devresi de dahil olmak üzere bütün elektrik tesisatı yılda bir defa muntazaman ehliyetli teknik elemanlar tarafından kontrol ve bakıma tabi tutulacak, bir belge düzenlenerek işyerinde saklı tutulacaktır. (Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde:40)

LPG İkmal istasyonlarının tehlikeli bölgelerindeki (Tank sahası ve dispenser) aydınlatma armatörleri ex-proof özellikte (etanş) olacaktır. (Par.Pat. Mad. Tüzüğü Madde :41)

LPG İkmal istasyonlarında, araç giriş çıkış yerleri, tank sahası, tüm tesis ve çevrede yeterli aydınlatma sağlanacaktır. (Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde:53)

LPG İkmal istasyonları yıldırıma karşı, yürürlükteki mevzuatın öngördüğü sistemlerle (Paratonerlerle) donatılacaktır. (Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde:57)

Paratonerler ve yıldırıma karşı alınan diğer koruyucu tertibat bir yılı geçmeyen süreler içinde ehliyetli elemanlar tarafından kontrol ettirilecektir. Düzenlenen belge ilgililerin her isteminde gösterilmek üzere işyerinde saklanacaktır. (Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde:57)

LPG dolum tesisinde, tank sahası ve dispensere 5 metre mesafede gaz birikimi olabilecek kanal, menfez ve benzeri çukurluklar bulunmamalıdır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.2.1.)

LPG İkmal istasyonlarının zemini düzgün, dispenser bölgesine taşıt giriş ve çıkışları ayrı ayrı olmalı, LPG ikmali için istasyona gelen taşıtların ikmal istasyonunda dolum yaparken duracağı alanlar 15 Cm. genişliğinde sarı bir çizgi ile belirlenecek ve taşıtların buralara durması sağlanacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 1.13, 2.1.10, 2.1.18)

Dispenser ile trafik yolu arasına, seyir halindeki araçlardan gelebilecek mekanik zararları engellemek üzere, taşıt giriş-çıkış kısmı hariç, en az 50 cm. yüksekliğinde sabit korugan yapılacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 2.1.11)

İşyerinin, tank sahasında tanker boşaltma talimatı, dispenser bölgesinde araç dolum talimatı, işçilerin bekleme yerinde, yangın ve acil durum planı hazırlanarak görünür bir şekilde ilan edilecektir. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.3.8)

Depolama tankı ve boru tesisatı dışarıdan gelecek fiziki darbe ve etkilere karşı uygun şekilde korunmuş olacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 1446 2.1.2.1.3)

Tank dolum ağızları normal işletme şartlarında, zemin seviyesinden kolayca erişilebilir seviyede yerleştirilecektir. Yerüstü tanklarının üzerine yerleştirilen kontrol tesisatlarına kolayca ulaşabilmek için sabit merdiven veya platform yapılacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 1446 2.1.2.1.4)

Yerüstü depolama tanklarının üstünde, tank ısınarak iç basıncın artması durumunda tankı soğutabilecek, otomatik soğutma tertibatı (spring-duş) bulunacak ve tank, ışığı yansıtacak renge boyanacaktır.(Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde:127)

Tank sahasının etrafı, tank dış cidarından ve pompa, boru vb. tesisatların bir metre açığından itibaren en az 180 Cm. yükseklikte tel örgü veya çitle çevrilmiş olacaktır. Bu kısmın dışarı açılan en az iki kapısı bulunacaktır. (Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde:52, TSE 11939/2.2.3)

Yer altı tanklarına katotik koruma yapılacak ve bu tesisat periyodik olarak yılda bir kez ölçümlenerek kontrol edilecek, kontrol sonuçlarını gösteren belge düzenlenerek işyerinde bulundurulacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.2.6)

Yeraltı ve yerüstü tankları sağlam bir yere oturtulmuş, dış korozyona karşı korunmuş olacaktır. Yeraltı tankı, tankın en üst seviyesi toprak seviyesinden en az 60 cm. aşağıda olacak şekilde gömülecektir. (Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde:77, TSE 11939 1.10)

Emniyet valfleri; Tankların üst kısmına ve tank içersindeki LPG'nin buhar fazına gelecek şekilde yerleştirilecek ve buhar çıkış ağzı atmosfere doğrudan açık olacaktır. Emniyet valfinin çıkış ağzına yağmur, toz v.b. yabancı maddelerin girmemesi için koruyucu başlık takılacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.2.2)

Tank sahasında ve dispenserlerin gaz hortumu çıkış tarafında yerden 20 cm. yükseklikte (ex-proof) gaz detektörlü alarm sistemi bulunacaktır. Detektör gaz kaçağını algıladığında alarm sistemi,tesisin yangın söndürme ve aydınlatma sistemi dışındaki bütün elektriği ve dispensere gidiş-dönüş hattındaki uzaktan kumandalı valflerle gaz akışını kesecektir. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.1.12)

Dispenser dolum hortumları; LPG (Propan) için tasarlanmış olacak ve üzerinde LPG'ye uygun olduğunu belirten yazı ve işaretler bulunacak, hortum uzunluğu en az 3 metre ve en fazla 5 metre olacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.1.7)

Dispenser dolum hortumu üzerinde, hortumun çekmeye karşı zorlanması durumunda belirli bir değerden sonra ayrılan ve gaz akışını durduran kaplin bulunacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.1.4)

Dispenser yerden en az 20 cm. yükseklikte beton kaide üzerine monte edilecek ve ayrıca dispenser etrafına, dispenseri dıştan gelecek fiziki etkilere karşı korumak için sabit korugan yapılmış olacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.1.10)

Dispenserler üzerine 15x30 cm. boyutlarında "LPG" sembolü yazılacaktır. (Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde:56, TSE 11939 2.1.3)

LPG İkmal istasyonlarında sadece "Tip ve Sistem Onayı" alınmış dispenserler kullanılacaktır. Dispenserlerin tip onay belgesinin sureti işyerinde bulundurulacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.1.1)

Dispenserlerden araçlara dolum esnasında kullanılmak üzere araç topraklama sistemi bulunacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 1.15)

Tankerden depolama tankına LPG dolumu yapılırken, tankerle tank arasında topraklama bağlantısı yapılacaktır. Bu topraklamanın yapılabilmesi için tank sahasında gerekli topraklama bağlantı ucu bulunacaktır. (Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde:75)

LPG tankı ile pompa arasında: Filitre (Dalgıç pompa tipi hariç), Emniyet valfi, Aşırı akış kesme veya uzaktan kumandalı valf bulunacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 1.2.6)

Dispenser ile tank geri dönüş hattı üzerinde:Emniyet valfi, Elle kapatılabilen vana, Çek valf, Aşırı hız kesme veya uzaktan kumandalı valf bulunacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 1.2.6)

LPG pompası ile dispenser arasında: Filitre, Emniyet valfi, Elle kapatılabilen vana, bay-pas valfi bulunacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 1.2.6)

A) - Dönüşün tanka ayrı olarak bağlanması durumunda: Elle kapatmalı vana, Bay-pas valfi, Çek valf, Emniyet Valfi, Aşırı hız kesme veya uzaktan kumandalı valf bulunacaktır.

B) - Dönüşün dispenser dönüş hattına bağlanması durumunda: Elle kapatmalı vana, Bay-pas valfi bulunacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 1.2.6)

Tank dolum hattı üzerinde elle kapatmalı vana ve çek valf bulunacaktır. (İş Kanunu Madde:73, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:4)

"Sıvı giriş - Gaz Dönüşlü" Tank dolum sistemlerinde Hatlar: Çek valf, Uzaktan kumandalı valf ve Aşırı akış vanaları ile donatılacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.3.5)

LPG sevk pompası hem dispenser üzerinden, hem de ana kumanda panosu üzerinden kontrol edilebilmeli ve ayrıca tehlikeli bölgenin dışında kolayca ulaşılabilecek bir yerde, dispenser etrafında oluşabilecek tehlikeli bir durumda, pompayı durduran pompanın basma hattını ve dispenserin dönüş hattını otomatik olarak kapatan acil durdurma butonu bulunacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.1.2, 2.1.5)

LPG Otogaz istasyonlarında, görünür yerlere, Yangın tehlikesini belirten uyarıcı ikaz levhaları konulacaktır. (Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde: 56)

İkmal istasyonlarının, tank ve dispenser bölgesine en az 3 metre mesafede kuru ot ve benzeri kolayca tutuşabilen yanıcı madde bulundurulmayacaktır. (İş Kanunu Madde:73, TSE 11939 2.2.9)

İşçilerin kendi elbiselerine zarar verecek veya bunları sokakta giyilmez bir halde kirletecek işlerde çalışan işçilere, işin gerektirdiği şekil ve nitelikte koruyucu giyim eşyası olarak birer iş elbisesi veya iş gömleği giydirilecektir. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:526)

Dispenserlerden araçlara ikmal yapan işçilere uygun iş eldiveni verilecektir. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:530)

İşçilere, kıvılcım çıkarmayan uygun iş ayakkabısı verilecektir. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:532)

LPG İkmal istasyonlarında çalıştırılan personel, LPG'nin özellikleri ve bunun meydana getirebileceği tehlikeler konusunda, işletmeci tarafından eğitilecek, işçilerin eğitim belgeleri işyerinde bulundurulacaktır. (Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde:73)

LPG otogaz istasyonlarında, bütün madeni bölmeler ile boru, vana, pompa, motor, tank ve dispenser uygun şekilde topraklanmış olacaktır. (Par. Pat. Mad. Tüzüğü Madde: 42)

LPG otogaz istasyonlarının tank ve boru hatlarının, montaj sonrası işletmeye alınmadan önce ve ayrıca periyodik olarak yılda bir defa kontrol ve deneyleri yetkili teknik elemanlar tarafından yapılacak, kontrol sonuçlarını gösteren teknik rapor düzenlenerek işyerinde bulundurulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde: 223)